Józef Dowbor Muśnicki urodził się 25 października 1867 roku w Grabowie w ziemi sandomierskiej, z ojca Romana i matki Antoniny z Wierzbickich . Ochrzczony był w parafii Góry Wysokie.

Pochodził z patriotycznego rodu, w którym wszystko co polskie stanowiło najwyższą wartość. Tej idei Dowbor pozostał wierny na zawsze.

Do 10 roku życia Józef pobierał nauki w domu pod kierunkiem guwernantki Emilii Stanko, zaś w 1877 roku wstąpił do klasycznego gimnazjum w Radomiu. W latach 1884 - 1896 odbył kurs kadetów w Szkole Kadetów imienia Cesarza Mikołaja I w Petersburgu. W latach 1886 - 1888 studiował nauki wojskowe w szkole Wielkiego Księcia Konstantego w Petersburgu, które ukończył z odznaczeniem i awansem na podporucznika 140 pułku Piechoty Liniowej w Kastroniu. Po trzech latach awansował na stopień porucznika. W maju 1896 roku został przeniesiony do 11 pułku grenadierów w Jarosławiu. Wlatach 1899 - 1902 studiował na Akademii Sztabu Generalnego w Petersburgu. Podczas studiów - 12 września 1900 roku - awansował na stopień podkapitana, a w maju 1901 roku na stopień kapitana. Akademię Sztabu Generalnego ukończył 28 maja 1902 roku z drugą lokatą i wyróżnieniem. Potem odbywał dwuletni staż w sztabie Moskiewskiego Okręgu Wojskowego w XVIII Korpusie i w II pułku Grenadierów jako dowódca kompanii.

Na początku stycznia 1904 roku zastał przeniesiony do działu operacyjnego I Korpusu Syberyjskiego w Liaojang. Podczas kampanii japońskiej 6 grudnia 1904 roku awansował na stopień podpułkownika. Po wojnie z Japonią, pod koniec 1905 roku ożenił się z Agnieszką z Korsuńskich, córką Mikołaja - profesora liceum z Jarosławia.

W październiku 1906 roku, na własną prośbę, przeniesiono go do Irkuckiego Okręgu Wojskowego. Przybył tu z żoną i trzy miesięcznym synem Gedyminem urodzonym 4 lipca 1906 roku. Wczesną wiosną 1908 roku, znów na skutek prośby o przeniesienie, przydzielono go do X Korpusu w Charkowie, w Kijowskim Okręgu Wojskowym. Tu 22 kwietnia 1908 roku urodziła mu się córka Janina. Tutaj 6 grudnia 1908 roku otrzymał nominację na stopień pułkownika. W Charkowie odbył dodatkowe przeszkolenie na stanowisko dowódcy batalionu piechoty oraz kawalerii i artylerii. W listopadzie 1910 roku otrzymał nominacje na szefa sztabu 9 Dywizji Piechoty w Łuku, Dubnie i Krzemieńcu. Po koniec kwietnia 1912 roku Dowbor przeniósł się wraz zrodziną do Woroneża, gdzie został szefem I Dywizji Piechoty. W 1914 roku dokonał spisu koni w guberni kijowskiej. Przyspieszyło to mobilizację do Iwojny światowej, za co otrzymał Krzyż Świętego Włodzimierza III stopnia. W dniach 24 - 27 sierpnia kierując ogniem artylerii 7 Dywizji rozgromił korpus austriacki generała Wittmanna, za co został odznaczony Orderem Świętego Jerzego. W dwa dni później rozbił 15 dywizję piechoty austriackiej, za co otrzymał nagrodę "Złota Szabla". W dalszej walce z Niemcami rozbił II niemiecki korpus gwardii. W bitwie pod Łodzią rozgromił brygadę pruskiego generała Paczeńskiego. Dnia 19 września 1914 roku urodził mu się syn Olgierd. 7 listopada 1914 roku Dowbor został mianowany dowódcą 14 Pułku Strzelców Syberyjskich. Walcząc z Niemcami wbitwie pod wsią Podosie nad rzeką Orzyć został ciężko ranny i odwieziony na leczenie do Moskwy. Działo się to w lutym 1915 roku. Za odważne natarcie Dowbor został przez Anglików odznaczony Orderem Łaźni. 15 sierpnia 1915 roku otrzymał stopień generała podporucznika, z jednoczesnym odkomenderowaniem na stanowisko do poszczególnych zleceń przy dowództwie I Armii. W styczniu 1916 roku polecono mu zorganizowanie 123 Dywizji Piechoty, z którą w maju wyruszył drogą morską do Azji Mniejszej. Tam w kilku walkach pokonał Turków. Po 10 - miesięcznym pobycie Dowbor poprosił o przeniesienie na front europejski i otrzymał dowództwo 38 Dywizji Piechoty i z nią został skierowany na front w okolicy Rygi. 5 maja 1917 został mianowany na generała porucznika i objął dowództwo 38 Korpusu Armii Rosyjskiej, a w lipcu odniósł zwycięstwo nad Niemcami pod Krewnem.

23 sierpnia 1917 roku został mianowany organizatorem i dowódcą I Polskiego Korpusu na Białorusi. Od początku do końca położenie Korpusu było bardzo ciężkie. Nie skończywszy formowania korpusu 11 stycznia 1918 roku, broniąc polskiej ludności cywilnej i niezależności polskich żołnierzy, wypowiedział wojnę bolszewikom. Był to atak samoobrony. Niemcy również nie akceptowali I Polskiego Korpusu. Po wielu negocjacjach z nimi Dowbor zmuszony do rozwiązania swojego korpusu, wybrał jego demobilizację. W dniu 22 maja 1918 roku, kończąc ostatnie przemówienie do swoich żołnierzy, powiedział: "Do zobaczenia w kraju."

Po rozwiązaniu Korpusu generał wraz z rodziną i gronem najbliższych oficerów powrócił do kraju. Przybył do Sandomierza, witany chlebem i solą przez mieszkańców miasta. Tu początkowo wraz z rodziną zamieszkał u mecenasa Przełęskiego, a następnie w domu lekarza powiatowego. Potem zamieszkał w pałacyku księcia Michała Radziwiłła w Staszewie, utrzymując kontakty ze swoimi podwładnymi zamieszkałymi w różnych stronach kraju. 13 listopada 1918 roku Dowbora zaprosił Józef Piłsudski, ale wtedy jeszcze nie powierzył mu żadnego stanowiska w wojsku. Ponownie zaproszony otrzymał ustną propozycję objęcia dowództwa nad Powstaniem Wielkopolskim. Kolejny raz wezwany do Belwederu 8 stycznia 1919 roku został przez Piłsudskiego mianowany dowódcą powstania wielkopolskiego. O swojej decyzji 14 stycznia zameldował Piłsudskiemu. 15 stycznia wrócił do Poznania i w następnym dniu objął dowództwo nad powstaniem wielkopolskim. Równocześnie zajął się formowaniem Armii Wielkopolskiej. W ciągu 3 miesięcy powołał pod broń 11 roczników i utworzył najliczniejszą, najlepiej wyszkoloną i uzbrojoną, jednolicie umundurowaną siłę zbrojną na ziemiach polskich w 1919 roku. Jako naczelny dowódca Powstania Wielkopolskiego doprowadził do ostatecznego zwycięstwa i tym samym przyczynił się do wytyczenia ówczesnych zachodnich granic Polski. Oddziały Armii Wielkopolskiej walczyły także w obronie wschodnich granic Polski i w Bitwie Warszawskiej oraz Powstaniu Śląskim. 19 marca 1919 roku Naczelna Rada Ludowa w Poznaniu awansowała Dowbora na generała broni. Dowbor sformował także na Pomorzu dywizję piechoty wraz z artylerią i pułk ułanów. Zjednoczenie Armii Wielkopolskiej z Wojskiem Polskim oficjalnie odbyło się 25 - 27 października 1919 roku. Do połowy listopada Dowbor ze swym szefem likwidowali Dowództwo Armii Wielkopolskiej, organizując jednocześnie Dowództwo Frontu Wielkopolskiego. W ostatnim rozkazie, 13 listopada 1919 r. Dowbor pożegnał się z armią wielkopolską. Do połowy stycznia 1920 roku przeprowadzono reorganizację wojsk , a 20 marca 1920 r. zakończono przeprowadzanie rewindykacji ziem przyznanych Polsce na mocy traktatu wersalskiego. W tym dniu rozwiązano działalność Dowództwa Frontu Wielkopolskiego pod dowództwem Dowbora. Wobec takiej sytuacji generał powołał Biuro Likwidacyjne, którego sekretarzem został Teofil Motyliński. Biuro działało do lutego 1921 r. W tym czasie między innymi Motyliński zarządzał kontami generała: Wojsko Polskie Fundusz Wdów i Sierot, Modlitewnik Żołnierza oraz katalogował bibliotekę i porządkował dokumentację I Korpusu i Armii Wielkopolskiej. W czerwcu 1920 r. czasopismo Rzeczpospolita powierzyło Dowborowi redagowanie działu wojskowego. Korzystając z możliwości opublikował on cykl artykułów na temat wojska i wojskowości oraz skrytykował sposób prowadzenia działań wojennych na froncie wschodnim. Jednocześnie podał sposoby rozwiązania tych niepowodzeń. W tym czasie Armia Polska znajdowała się w chaotycznym odwrocie i groziło zajęcie Warszawy przez Armię Czerwoną. Wezwany 6 sierpnia 1920 r. na rozmowę do Piłsudskiego, Dowbor nie wyraził zgody na objęcie dowództwa frontu Południowo-Wschodniego, którym dowodził gen.Iwaszkiewicz, twierdząc, że Iwaszkiewicz jest bardzo dobrym dowódcą. W tym samym dniu, na własny wniosek, został przeniesiony do rezerwy, a 14 września w stan spoczynku. Przyznano mu skromną emeryturę za lata służby warmii rosyjskiej.

Jeszcze w Bobrujsku postanowiono rokrocznie w dniu 11 marca spotykać się w Warszawie, by uczcić poległych i utrzymać więzi koleżeńskie. Na początku 1925 r. utworzono Stowarzyszenie Dowborczyków "Ku Chwale ojczyzny", a dożywotnim honorowym prezesem Centralnego Zarządu został gen.Józef Dowbor Muśnicki.

Podczas majowego zamachu w 1926 r. w Poznaniu utworzył się Komitet Porozumiewawczy Organizacji Wojskowo-Wychowawczych w celu organizowania pomocy legalnemu rządowi. Entuzjastycznie wybrany przez Wielkopolan Dowbor stanął na czele komitetu. 13 maja odbyła się ogromna manifestacja przeciwko Piłsudskiemu. W 10 rocznicę wybuchu Powstania Wielkopolskiego wręczono Dowborowi Odznakę, jako zasłużonemu dla Powstania. Było to jedyne odznaczenie, jakim wyróżniono Dowbora w Odrodzonej Polsce.

Po przejściu w stan spoczynku generał na stałe zamieszkał w Lusowie (d. Batorowo) i pracował w swoim majątku. Z wywiadów przeprowadzonych z jego byłymi pracownikami dowiadujemy się, że generał był dobrym gospodarzem i pracodawcą. Systematycznie wypłacał należności swoim pracownikom, a za dobrą robotę dodatkowo wynagradzał. O Dowborze jego pracownicy nigdy źle nie mówili. Żona jednego z pracowników przez wiele powojennych lat pomagała miejscowym harcerzom dbać o grób generała.

Na podstawie opracowania mgr Józefa Grajka

Szkic służby wojskowej 1884 - 1886

Kurs Kadetów

1887

Młodszy oficer

1888

Ukończenie Konstantynowskiej Szkoły Wojskowej, stopień podporucznika i przydział do 140 pułku piechoty - Kostroma

1891

Stopień porucznika

1896

II pułk grenadierów

1899 - 1902

Akademia Wojskowa, stopień kapitana

1904

Kompania rosyjsko - japońska, obrona kolei w Mandżurii

1906

Tworzenie okręgu wojskowego w Irkucku, stopień podpułkownika

1908

X Korpus w Charkowie, szef sztabu II dywizji piechoty (Łuck, Dubna, Krzemieniec), stopień pułkownika

1912

VII dywizja na froncie I wojny światowej (Woroneż)

1914

XV australijska dywizja piechoty, XIV pułk strzelców syberyjskich - bitwa pod Przesmyczem, generał ranny

1915

Walka pod Dźwiną oraz Lenewordem, Generał kontuzjowany, Sztab I armii, stopień podporucznika

1916

123 dywizja, Azja Mniejsza (front turecki) na froncie przeciw niemieckim z 38 dywizją walczył pod Rygą

1917

Szef sztabu I armii, przełamał pozycje niemieckie pod Krewem stopień generała porucznika, Zjazd Wojskowych Polaków w Petersburgu, powstanie Polskiej Siły Zbrojnej - dowódca I Korpusu

1918

Wojna z bolszewikami (Bobrujsk, Rochaczew, Machylew)

1919

Dowódca w powstaniu wielkopolskim